skip to Main Content

เกิดอะไรในโลก : ทำไมตุรกีกลายเป็นอุปสรรคของสวีเดน-ฟินแลนด์ ในการเข้าร่วม NATO

รอยับ ตอยยิบ อัรดุฆอน ประธานาธิบดีตุรกี แสดงความเห็นอย่างแข็งกร้าวเกี่ยวกับการที่สวีเดนและฟินแลนด์จะเข้าร่วมเป็นสมาชิกขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO) โดยกล่าวหาทั้งสองประเทศ โดยเฉพาะสวีเดน ว่าเป็นแหล่งกบดานให้กับผู้ก่อการร้ายชาวเคิร์ดที่ต้องการประกาศเอกราชจากตุรกี อย่างไรก็ตาม ตุรกีจะเดินหน้าขัดขวางกระบวนการเข้าร่วม NATO ของสองประเทศนอร์ดิกได้หรือไม่?

ตุรกีมีจุดยืนที่แตกต่างออกไปจากประเทศสมาชิกอื่นๆ ในองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ โดยเฉพาะหลังจากการซื้อระบบต่อต้านขีปนาวุธจากรัสเซียในปี 2019 ก็ยิ่งดูเหมือนว่ารัฐบาลอังการาจะแปลกแยกจากประเทศสมาชิกที่เหลือมากขึ้นไปอีก

“เราจะเชื่อใจพวกเขาได้อย่างไร สวีเดนเป็นแหล่งเพาะพันธุ์องค์กรก่อการร้าย เราจะไม่สนับสนุนการรับเข้าเป็นสมาชิก NATO” ประธานาธิบดีตุรกีกล่าวเมื่อวันจันทร์ที่ 16 พฤษภาคม หลังจากที่ทั้งสองประเทศนอร์ดิกตัดสินใจอย่างเป็นทางการที่จะสมัครเข้าร่วม NATO

รัฐบาลอังการาแสดงความไม่พอใจอย่างโจ่งแจ้ง ต่อความสัมพันธ์ใกล้ชิดที่ทั้งสองประเทศ โดยเฉพาะสวีเดน มีกับพรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน (PKK) ซึ่งเป็นกลุ่มการเมืองติดอาวุธ โดยตุรกีและชุมชนระหว่างประเทศส่วนใหญ่ ซึ่งรวมถึงสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป ประกาศให้กลุ่ม PKK เป็นองค์กรก่อการร้าย

แม้ว่าNATO จะพยายามเคลียร์ประเด็นนี้ แต่นอร์เวย์กลับแสดงท่าทีทัดทานตุรกี โดยนอร์เวย์สนับสนุนแผนการของฟินแลนด์และสวีเดนที่จะเข้าร่วมNATO และสวนกลับคำวิจารณ์จากตุรกี โดยแอนนิเคน ฮุตเฟลด์ รัฐมนตรีต่างประเทศนอร์เวย์กล่าวขณะเดินทางถึงการประชุมกับNATO ว่า  “เราไม่รู้จริงๆ ว่าตุรกีหมายถึงอะไร แต่จากมุมมองของนอร์เวย์ เราหนุนหลังหลังฟินแลนด์และสวีเดน 100% หากพวกเขาตัดสินใจสมัครเป็นสมาชิกในNATO ”

หากวิเคราะห์ดูแล้ว ไม่มีทางที่นอร์เวย์จะไม่เข้าใจในสิ่งที่รัฐมนตรีต่างประเทศของตุรกีหมายถึง เพราะมันชัดเจนในตัวมันเองแล้วว่าฟินแลนด์และสวีเดนสนับสนุนกลุ่มที่ก่อความไม่สงบในตุรกีหรือใกล้กับตุรกี ยังไม่นับการที่ตุรกีไม่พอใจNATO และชาตจิตะวันตกที่ปล่อยให้ตุรกีต้องแบกรับปัญหานานาประหารจากสงครามในซีเรีย และความวุ่นวายในอิรักที่ทำให้ชาวเคิร์ดพลังมากขึ้นในการแยกตัวเองมาตั้งรัฐอิสระ

📌 ตัวการความขัดแย้ง

พรรคแรงงานเคอร์ดิสถานหรือ (PKK) เป็นองค์กรทางการเมืองของกลุ่มติดอาวุธชาวเคิร์ดและขบวนการกองโจรติดอาวุธ ซึ่งในอดีตเคยดำเนินการทั่วทั้งเคอร์ดิสถาน แต่ปัจจุบันส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่ภูเขาทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี และทางเหนือของอิรัก

ตั้งแต่ปี 1984 PKK ได้ใช้การทำสงครามแบบอสมมาตรในความขัดแย้งระหว่างเคิร์ด–ตุรกี (ด้วยการหยุดยิงหลายครั้งระหว่างปี 1993 ถึง 2013–2015) แม้ว่า PKK จะเคยตั้งใจที่จะสถาปนารัฐเคิร์ดที่เป็นอิสระ แต่ในช่วงทศวรรษ 1990 เป้าหมายได้เปลี่ยนไปเน้นที่การเพิ่มความเป็นอิสระและเพิ่มสิทธิสำหรับชาวเคิร์ดในตุรกี

แม้จะลดดีกรีการเรียกร้องลง แต่ PKK ถูกกำหนดให้เป็นองค์กรก่อการร้ายโดยตุรกี สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และบางประเทศอื่นๆ เพราะ PKK ก่อเหตุเข้าข่ายการก่อการร้ายโดยการวางระเบิดกลางเมืองและเกณฑ์ทหารเด็ก

ข้อกล่าวหาของรัฐมนตรีต่างประเทศตุรกีที่ว่าฟินแลนด์และสวีเดนสนับสนุน PKK เพราะทั้งสองประเทศให้พื้นที่ในการดำเนินการกับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนชาวเคิร์ดหลายกลุ่มรวมถึง PKK จากข่าวกรองของตุรกีระบุว่ากลุ่มเคิร์ดเหล่านี้รีดเงินจากชา่วเคิร์ดและชาวตุรกีในฟินแลนด์และสวีเดนเพื่อนำไปใช้ในดำเนินการสำหรับกลุ่ม PKK

นอกจากสวีเดนและฟินแลนด์แล้ว สมาชิกNATO ด้วยกันเองยัง “หักหน้า” ตุรกีด้วยการให้พื้นที่กับกลุ่มเหล่านี้ในการเคลื่อนไหว เช่น เดนมาร์ก เยอรมนี หรือแม้แต่ที่กรุงบรัสเซลส์ศูนย์กลางของสหภาพยุโรป ประเด็นนี้จึงเป็นประเด็นที่ตุรกีไม่พอใจอย่างมากอยู่แล้ว และสบโอกาสที่จะ “หักหน้า” NATO ด้วยกันเองด้วยประเด็นนี้ ดังนั้น การที่นอร์เวย์ทำเป็นไม่รู้ไม่เห็นจึงเป็นเรื่องที่เชื่อได้ยาก

ขณะที่หน่วยป้องกันประชาชน หรือ YPG เป็นกองกำลังติดอาวุธชาวเคิร์ดในซีเรียและเป็นองค์ประกอบหลักของกองกำลังประชาธิปไตยซีเรีย (SDF) YPG ส่วนใหญ่ประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธุ์เคิร์ด แต่ยังรวมถึงชาวอาหรับและอาสาสมัครต่างชาติด้วย และตุรกีกำหนดให้เป็นกลุ่มก่อการร้าย

กรณีของ YPG นั้นนอกจากตุรกีจะกล่าวหาว่าฟินแลนด์และสวีเดนให้การสนับสนุนแล้ว ยังมีสหรัฐที่เป็นสมาชิกของNATO สนับสนุนด้วย และทำให้ตุรกีไม่พอใจอย่างมาก โดยสหรัฐนั้นให้การสนับสนุนด้านอาวุธอย่างโจ่งแจ้งกับกลุ่มนี้ ทำให้ตุรกีต้องเตือนสหรัฐ นี่เป็นระเบิดเวลาอีกลูกหนึ่งที่ฝังไว้ในNATO และรอให้ตุรกีจุดชนวนมัน

เอลิส มาส์สิกาด์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสังคมวิทยาการเมืองตุรกีร่วมสมัย และนักวิจัยที่ Sciences Po กล่าวว่า “สวีเดนมีจุดยืนเฉพาะเรื่องคนพลัดถิ่นในตุรกี โดยนับตั้งแต่ทศวรรษ 1980 สวีเดนรับผู้ลี้ภัยทางการเมืองจำนวนมาก ซึ่งตุรกีสงสัยว่าหลายคนในจำนวนนี้เป็นนักรบกลุ่ม PKK นี่เป็นข้อพิพาทที่มีมายาวนานระหว่างสต็อกโฮล์มและอังการา”

ผู้เชี่ยวชาญกล่าวเสริมว่า “ตุรกีมองว่าสาเหตุที่ PKK ยังคงอยู่ แม้จะผ่านสงครามมายาวนานถึง 40 ปี ก็เพราะทางกลุ่มมีฐานแนวหลังเหล่านี้อยู่นอกตุรกี”

📌 การใช้สิทธิ์ยับยั้ง (Veto)

ตุรกีระบุชัดว่า ต้องการใช้การสมัครสมาชิก NATO ของสวีเดนและฟินแลนด์เป็นเครื่องมือในการลดการสนับสนุนกลุ่มแบ่งแยกดินแดนชาวเคิร์ด “เราต้องหยุดสนับสนุนองค์กรก่อการร้ายโดยเด็ดขาด นี่ไม่ใช่การต่อรอง แต่หมายความถึงการเป็นพันธมิตร” เมฟเลิต ชาวูโชลู รัฐมนตรีต่างประเทศตุรกีกล่าวเมื่อวันอาทิตย์ ที่กรุงเบอร์ลิน นอกรอบการประชุมอย่างไม่เป็นทางการของ NATO

ส่วนประธานาธิบดีตุรกี กล่าวในที่ประชุมรัฐสภาในกรุงอังการาเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม เมืองหลวงของประเทศ เขาหวังว่า NATO จะเข้าใจประเด็นละเอียดอ่อนด้านความมั่นคง ให้เกียรติและสนับสนุนจุดยืนของเราในประเด็นละเอียดอ่อนนี้ โดยเราต้องการที่จะปกป้องประเทศของเราจากกลุ่มก่อการร้าย ซึ่งในขณะนี้ไม่มีพันธมิตรประเทศไหนเลยแสดงการให้เกียรติต่อประเด็นนี้อย่างที่เราคาดหวังไว้

การขยายเครือข่ายสมาชิกของ NATO นี้จะเป็นสิ่งที่มีความหมายต่อเรามาก ก็ต่อเมื่อการเพิ่มจำนวนสมาชิกนั้นไม่กระทบต่อประเด็นละเอียดอ่อนของเรา การขอให้เราสนับสนุนประเทศที่ต้องการสมัครเข้าเป็นสมาชิกใหม่ของ NATO ในขณะที่ประเทศเหล่านั้นยังสนับสนุนกลุ่มกองกำลังชาวเคิร์ด (PKK) มีปฏิสัมพันธ์กับกลุ่มก่อการร้าย ก็เป็นสิ่งที่ไม่สามารถยอมรับได้”

นอกจากนี้ผู้นำตุรกียังระบุชี้ชัดว่า “คุณไม่ยอมส่งกลุ่มผู้ก่อการร้ายให้เราจัดการ แต่ในขณะเดียวกัน คุณก็ยังร้องขอแรงสนับสนุนให้คุณสมัครเข้าเป็นสมาชิกใหม่ NATO ซึ่งเราไม่สามารถรับรองให้สิ่งนี้เกิดขึ้นในองค์กรด้านความมั่นคงที่กำลังจะลิดรอนความมั่นคงของประเทศสมาชิกซะเองได้”

ตามทฤษฎีแล้ว ตุรกีมีสิทธิ์ทุกประการที่จะขัดขวางไม่ให้สวีเดนและฟินแลนด์เข้าเป็นสมาชิก NATO ตามมาตรา 10 ของสนธิสัญญาก่อตั้ง (Founding Treaty) ซึ่งทั้งสองประเทศสแกนดิเนเวียต้องได้รับการยอมรับจากสมาชิกทั้ง 30 ชาติของ NATO จึงจะเข้าเป็นสมาชิกใหม่ได้

โอลิวิเยร์ เคมฟ์ นักภูมิรัฐศาสตร์ กล่าวว่า “พันธมิตรดำเนินการตามหลักฉันทามติ สมาชิกแต่ละประเทศมีสิทธิ์ยับยั้ง เราเห็นสิ่งนี้ในกรณีของกรีซ ซึ่งคัดค้านการรับมาซิโดเนียเหนือเข้าเป็นสมาชิกมานานหลายปี” อันเนื่องมาจากข้อพิพาทเรื่องชื่อประเทศ (มาซิโดเนียเป็นชื่อของภูมิภาคหนึ่งของกรีซเช่นกัน)

แม้ดูเหมือนว่า NATO ปูพรมแดงต้อนรับสวีเดนและฟินแลนด์ ซึ่งเป็นสองประเทศประชาธิปไตยที่เข้มแข็ง และมีความร่วมมือกับ NATO ผ่านโครงการหุ้นส่วนเพื่อสันติภาพ (Partnership for Peace) แต่ท่าทีของตุรกีทำให้เกิดความสับสนภายในกลุ่มพันธมิตร

“ผมมั่นใจว่าเราจะสามารถหาจุดร่วม ซึ่งเป็นฉันทามติเกี่ยวกับการผลักดันประเด็นสมาชิกภาพให้เคลื่อนไปข้างหน้า” เยนส์ สโตลเทนเบิร์ก เลขาธิการ NATO กล่าว พร้อมทั้งเสริมว่า ตุรกีระบุอย่างชัดเจนว่าไม่มีเจตนาที่จะขัดขวาง กระบวนการเข้าร่วมเป็นสมาชิกของสวีเดนและฟินแลนด์

📌 ตุรกีรอการชดเชย

ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า รัฐบาลอังการากำลังพยายามที่จะกอบกู้อำนาจภายในกลุ่มพันธมิตร NATO ด้วยการชูประเด็นการสนับสนุน PKK ของสวีเดน “ความสัมพันธ์ของตุรกีกับ NATO นั้นซับซ้อนมากมาหลายปีแล้ว มันมาถึงจุดที่มีการพูดกันถึงเรื่องการออกจากกลุ่ม สำหรับตุรกีมันเป็นเรื่องของการหลีกเลี่ยงการไม่ได้รับความสำคัญ” มาส์สิกาด์กล่าว

ตุรกีเลือกจุดยืนนี้โดยหวังว่าจะได้รับการชดเชยจากชาติสมาชิก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา ในปี 2020 วอชิงตันประกาศคว่ำบาตรอุตสาหกรรมการป้องกันประเทศของตุรกี หลังจากที่ตุรกีซื้อระบบต่อต้านขีปนาวุธ S 400 ของรัสเซีย นอกจากนี้ตุรกียังถูกตัดออกจากโครงการเครื่องบินขับไล่ล่องหน F-35 ของสหรัฐฯ แม้ว่าตุรกีได้สั่งซื้อและจ่ายเงินดาวน์แล้ว 1.4 พันล้านดอลลาร์ ตามข้อมูลของ Courrier international

ท้ายที่สุด มีความเป็นไปได้สูงที่ตุรกีกำลังส่งสารถึงรัสเซีย โดยนับตั้งแต่การปะทุของสงครามในยูเครน รัฐบาลอังการาพยายามรักษาความสัมพันธ์อันดีกับทั้งยูเครนและรัสเซีย ซึ่งเศรษฐกิจของตุรกีต้องพึ่งพาสองประเทศนี้เป็นอย่างมาก “ตุรกีและรัสเซียต่างมีส่วนแบ่งในทะเลดำและมีผลประโยชน์ร่วมกันในซีเรีย” อัรดุฆอนสนับสนุนยูเครน แต่ก็ระมัดระวังไม่ให้มากเกินไป”

เรื่องนี้ช่วยย้ำเตือนว่า แม้ NATO จะได้รับการเสริมกำลังหลังจากที่รัสเซียรุกรานยูเครน แต่ถึงกระนั้นก็ยังคงมีความแตกต่างทางยุทธศาสตร์ภายในกลุ่มพันธมิตร

“การที่ NATO รวมเป็นหนึ่งเดียวกันเมื่อถึงคราวจำเป็น ไม่ได้หมายความว่าทางกลุ่มจะมีฉันทามติในทุกเรื่อง” เคมฟ์กล่าวสรุป “ที่สุดแล้วปัญหาเดิมก็ยังคงอยู่และไม่ได้หายไปพร้อมกับสงครามในยูเครน”

 

 

 

ที่มา :
thestandard : https://thestandard.co/russia-ukraine-crisis-19052022/
https://thestandard.co/can-turkey-block-sweden-and-finland-s-entry-into-nato/
posttoday : https://www.posttoday.com/world/683105

ทำไมตุรกีขวางสวีเดน-ฟินแลนด์ ในการเข้าร่วม NATO

Back To Top
Search
error: ขอบคุณที่ติดตามครับ