skip to Main Content

เกิดอะไรในโลก : อิหร่านตกลงยอมกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจากับชาติมหาอำนาจ เพื่อรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 แล้ว หลังอดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ถอนตัวออกจากข้อตกลงอิหร่านเมื่อ 3 ปีก่อน

นายอาลี บาเกรี กานี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงต่างประเทศและผู้นำการเจรจาด้านนิวเคลียร์ของอิหร่าน เปิดเผยว่า อิหร่านตกลงจะเข้าร่วมการเจรจาเพื่อรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์ 2015ที่รู้จักกันในชื่อ ‘แผนปฏิบัติการร่วมที่ครอบคลุม (Joint Comprehensive Plan for Action) หรือ JCPOA กับ 6 ชาติมหาอำนาจ ซึ่งจะมีขึ้นที่กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ในวันที่ 29 พ.ย. นี้ หลังหารือทางโทรศัพท์กับเอนริก โมรา ผู้แทนพิเศษของสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการไกล่เกลี่ย

นายบาเกรี กานี ระบุในทวิตเตอร์ว่า “เราตกลงที่จะการเริ่มเจรจาโดยมีเป้าหมายเพื่อยกเลิกการคว่ำบาตรที่ผิดกฎหมายและไร้มนุษยธรรม ในวันที่ 29 พ.ย. ที่กรุงเวียนนา”

ความเคลื่อนไหวล่าสุดนี้มีขึ้น หลังจากที่การเจรจาเพื่อรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน ได้หยุดชะงักลงมาเป็นเวลากว่า 5 เดือน ตั้งแต่อิหร่านจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีและเปลี่ยนผ่านรัฐบาลใหม่

📌 ข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านคืออะไร

ข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2015 เริ่มขึ้นจากการที่ชาติมหาอำนาจของโลกไม่ไว้วางใจอิหร่าน หลายประเทศเชื่อว่าอิหร่านต้องการพัฒนานิวเคลียร์ เพื่อนำมาสร้างระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อประชาคมโลก แม้อิหร่านปฏิเสธมาโดยตลอดก็ตาม

ความคลางแคลงใจดังกล่าวนำมาสู่การบรรลุข้อตกลงระหว่างอิหร่านกับอีก 6 ประเทศ ในปี 2015 ที่กำหนดให้อิหร่านต้องจำกัดการเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียม เพื่อแลกกับการยุติบทลงโทษที่รุนแรง หรือการคว่ำบาตรที่กระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศ

📌 ปัญหาที่คุยกันไม่ลงตัว

นั่นคือ อิหร่านเริ่มกลับมาสะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะอีกครั้ง หลังจากสหรัฐฯ ถอนตัวออกจากข้อตกลงอิหร่านเมื่อ 3 ปีก่อน

เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา อิหร่านเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียม เพิ่มความบริสุทธ์เป็น 60% ใกล้มาตรฐานการผลิตอาวุธเข้าไปทุกที ทั้งนี้แร่ยูเรเนียมที่จะนำไปผลิตหัวรบนิวเคลียร์ได้นั้น จะต้องมีความบริสุทธิ์ถึง 90%

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2018 อดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ถอนสหรัฐฯ ออกจากข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน ปี 2015 โดยให้เหตุผลว่า ข้อตกลงดังกล่าวที่ทำไว้ตั้งแต่สมัยอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา สร้างความเสียหายและไม่สามารถหยุดยั้งอิหร่านจากการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ได้

นอกจากนี้ ทรัมป์ยังกลับมาใช้มาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจระดับสูงสุดต่ออิหร่าน เพื่อต่อรองให้รัฐบาลอิหร่านลดทอนศักยภาพด้านนิวเคลียร์ ส่งผลให้อิหร่านไม่สามารถเข้าถึงสินทรัพย์หลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ที่เก็บอยู่ในธนาคารหลายแห่งในต่างประเทศได้มานาน 3 ปีแล้ว

ขณะที่พันธมิตรใกล้ชิดของสหรัฐฯ 3 ประเทศ คือ สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนี ยังคงรักษาสถานะของพวกเขาในข้อตกลงดังกล่าว ที่มีรัสเซียและจีนร่วมอยู่ด้วย

และแม้ในตอนนั้น ทรัมป์จะระบุว่า ยังเปิดกว้างต่อการเจรจาครั้งใหม่ แต่รัฐบาลอิหร่านก็ไม่ได้ให้ความสนใจ

📌 ความขัดแย้งกับอิหร่านในยุคไบเดน

เมื่อมาถึงยุคของ ประธานาธิบดี โจ ไบเดน ผู้นำสหรัฐฯคนปัจจุบันต้องการรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 กลับมาใหม่ แต่ก็ยังเกิดการเกี่ยงกันระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน โดยอิหร่านก็เรียกร้องให้สหรัฐฯ ยุติการคว่ำบาตรก่อน ขณะที่สหรัฐฯ ก็ขอให้อิหร่านเลิกพัฒนานิวเคลียร์ก่อน จึงจะมีการเจรจาอีกครั้ง

หลังการเจรจา 6 รอบระหว่างอิหร่าน กับชาติมหาอำนาจตะวันตกที่ยังอยู่ในข้อตกลงดังกล่าว และสหรัฐฯ ที่มีส่วนร่วมในทางอ้อม บวกกับอิหร่านถูกกดดันอย่างหนัก และถูกเตือนว่า อิหร่านกำลังเดินหน้าพัฒนานิวเคลียร์ ไปสู่ระดับอันตราย และไปไกลเกินกว่าที่กำหนดไว้ในข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 แล้ว

ซึ่งจะทำให้ข้อตกลงดังกล่าว หมดความหมาย แม้จะรื้อฟื้นกลับคืนมาใหม่ก็ตาม ขณะที่อิสราเอลขู่ว่า จะโจมตีที่ตั้งนิวเคลียร์ในอิหร่าน ในที่สุดอิหร่านจึงยอมกลับคืนสู่โต๊ะเจรจาครั้งนี้

📌 สหรัฐฯ ยืนยันเข้าร่วมการเจรจาด้วย

ขณะที่สหรัฐฯ ยืนยันแล้วว่า จะเข้าร่วมการหารือที่กรุงเวียนนา พร้อมกับอีก 5 ประเทศมหาอำนาจ ที่ยังคงร่วมอยู่ในข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2015 คือ สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี รัสเซีย และจีน โดย เน็ด ไพรซ์ โฆษกกระทรวงต่างประเทศหวังว่า การหารือที่จะมีขึ้น จะบรรลุผลโดยเร็ว

ด้านสหภาพยุโรป หรือ EU ในฐานะตัวกลางการเจรจา เปิดเผยว่า เอนริก โมรา ทูตพิเศษของ EU จะนั่งหัวโต๊ะเป็นประธานการหารือในวันที่ 29 พฤศจิกายนนี้ โดยโมรา ได้เป็นประธานการหารือ ที่มีจุดประสงค์เพื่อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์กับอิหร่าน มาแล้ว 6 รอบตั้งแต่ต้นปีนี้ แต่การหารือได้หยุดชะงักไปในเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เนื่องจากอิหร่านมีการเลือกตั้งประธานาธิบดี

📌 อิหร่านได้ผลประโยชน์อะไร?

การรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2015 จะทำให้อิหร่านหลุดพ้นจากมาตรการคว่ำบาตรจากประเทศตะวันตก แลกกับการที่อิหร่านจะต้องจำกัดการเพิ่มความเข้มข้นของยูเรเนียม ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ รวมทั้งจำกัดปริมาณยูเรเนียมที่อิหร่านสามารถเก็บไว้ได้ และจะต้องยอมรับการตรวจสอบเรื่องนิวเคลียร์จากนานาชาติด้วย

อย่างไรก็ตาม สำนักข่าว BBC คาดว่า อิบรอฮิม รออีซี ประธานาธิบดีคนใหม่ของอิหร่าน ซึ่งมีแนวนโยบายสายแข็ง จะใช้วิธีที่แข็งกร้าวในการหารือที่กำลังจะเกิดขึ้นนี้ และดูเหมือนจะเริ่มทำเช่นนั้นแล้ว โดยอิหร่านได้ปฏิเสธไม่ยอมพบหน้าและเจรจาโดยตรงกับ โรเบิร์ต มอลลีย์ ทูตพิเศษของสหรัฐฯ แต่จะเจรจาผ่านตัวกลางคือ EU เท่านั้น

📌 เรื่องเก่ายังไม่จบ ปัญหาใหม่มาทันที

ล่าสุด ทหารกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (Revolutionary Guard) บุกยึดเรือบรรทุกน้ำมัน เอ็มวี ซูทีส์ (MV Southys) ติดธงเวียดนาม ที่นักวิเคราะห์สงสัยว่า พยายามขนส่งน้ำมันดิบอิหร่านที่ถูกคว่ำบาตร ไปยังเอเชีย เมื่อวันที่ 24 ต.ค.ที่ผ่านมา เหตุการณ์เกิดขึ้นในสายตาของหน่วยเรือลาดตระเวนกองทัพสหรัฐ แต่ไม่สามารถดำเนินการใดๆ ได้ เมื่อเรือถูกนำเข้าสู่เขตน่านน้ำของอิหร่าน

อิหร่านฉลองการยึดเรือ ด้วยการเผยแพร่ภาพออกอากาศ คลิปวิดีโอเหตุการณ์ ผ่านสถานีโทรทัศน์ของรัฐบาล 1 วันก่อนถึงวันครบรอบ 42 ปี ม็อบชาวอิหร่านบุกยึดสถานทูตอเมริกา ในกรุงเตหะราน เมื่อปี 1979

จากการวิเคราะห์ข้อมูล การติดตามการเดินเรือ ในเว็บไซต์ MarineTraffic.com แสดงให้เห็นว่า เมื่อวันอังคาร (2 พ.ย.) เรือซูทีส์ยังคงทอดสมอ จอดอยู่ในทะเลนอกชายฝั่งเมืองท่า บันดาร์ อับบาส ทางภาคใต้ของอิหร่าน และภาพถ่ายจากดาวเทียม Planet Labs Inc. แสดงให้เห็นว่า เรือลำนี้ยังอยู่ที่ชายฝั่งเมืองบันดาร์ อับบาส หลายวันแล้ว

ทางด้านสำนักข่าวรอยเตอร์รายงานจากกรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม เมื่อวันที่ 4 พ.ย. ว่า น.ส.ฝ่าม ธู ฮัง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศเวียดนาม เผยในระหว่างการสรุปข่าวรายวันต่อสื่อมวลชน ที่กระทรวงฯ ในกรุงฮานอย เมื่อวันพฤหัสบดี ว่า รัฐบาลเวียดนามกำลังติดต่อเจรจา ระดับการทูต กับรัฐบาลอิหร่าน เพื่อขอทราบรายละเอียดข้อมูล และคำรับประกันความปลอดภัยของลูกเรือบรรทุกน้ำมันทั้ง 26 คน

น.ส.ฮัง เผยอีกว่า กระทรวงการต่างประเทศเวียดนาม จะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และประสานงานกับเจ้าหน้าที่ทางการอิหร่าน เพื่อหาทางแก้ไขปัญหา โดยยึดกฎหมายระหว่างประเทศเป็นหลัก.

 

ที่มา :
infoquest : https://www.infoquest.co.th/2021/142246
workpointtoday : https://workpointtoday.com/jcpoa-iran/
tnnthailand : https://www.tnnthailand.com/news/world/95594/
dailynews : https://www.dailynews.co.th/news/444332/
mgronline : https://mgronline.com/indochina/detail/9640000109606

อิหร่านเตรียมเจรจาฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์ 29 พ.ย.นี้

Back To Top
Search
error: ขอบคุณที่ติดตามครับ