หนึ่งในสัญญาณกียามะฮฺ คือคนอยากตาย ตัวบทจริง ๆ ของฮะดีษคือ
عن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله - صلى الله عليه وسلم قال: ((لا تقوم الساعة حتى يمر الرجل بقبر الرجل فيقول: يا ليتني مكانه)) متفق عليه ‘วันกียามะฮฺจะยังไม่เกิดขึ้นจนกว่า คนๆหนึ่งจะเดินผ่านหลุมฝังศพของอีกคน แล้วพูดว่า ถ้าฉันถูกฝังตรงนั้น (ตาย) ก็คงดี’
ฮะดีษ บันทึกโดยอิมามบุคอรีย์ และมุสลิม คงไม่ต้องพูดอะไรมากเรื่องสถานะของฮะดีษ
ฮะดีษ ไม่ได้เชิญชวนหรือสนับสนุนการอยากตาย แต่เป็นการอธิบายถึงสภาพของวันใกล้สิ้นโลกว่า ผู้คนไม่มีความสุขกับชีวิต ไม่พอใจกับการมีชีวิตอยู่ หมดสิ้นพลังความอดทน หรือมีเรื่องที่เลวร้ายมากจนกระทั่งที่ความตายที่เหมือนจะหนักที่สุดในดุนยา ยังดูเบากว่าที่พวกเขาแบกรับและพบเจอ
การหวังความตาย มี ๒ ประเภท
ประเภทแรก เจาะจงเฉพาะคนดี ๆ ในขณะที่ประเภทหลัง อาจมีในคนทั่วไป
อันแรก
คือ
อยากตายเพราะเกรงฟิตนะฮฺในเรื่องศาสนา อยู่ในจุดที่อันตรายในศาสนาของตัวเอง
นี่เป็นคำอธิบายของผู้รู้ ถึงรายงานว่าสลัฟหลายคน เคยหวังว่า ถ้าตายไปก็ดี โดยมากแล้ว อยู่ในภาวะคับขันที่อันตรายต่อศาสนา เช่น อิมามอะฮหมัด ที่เคยพูดตอนถูกทดสอบด้วยความโปรดปรานต่าง ๆ ท่านกล่าวว่าการตายยังเป็นที่ฉันหวังกว่าการอยู่ในสภาพนี้เสียอีก รวมทั้ง นี่เป็นคำอธิบายของผู้รู้ในกรณี มัรยัม ที่ท่านหญิงเคยกล่าวในซูเราะฮมัรยัมว่า
‘
ถ้าฉันตายไปเสียก็ดี
’
นั่นเพราะท่านหญิงเกรงฟิตนะฮะเรื่องศาสนา
อันที่สอง
อยากตายเพราะหน่ายโลก ประสบบททดสอบที่หนักหนาจนไม่อาจจะอดทนต่อได้ อันนี้ไม่อนุญาต
มีฮะดีษที่รายงานจากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า
‘
พวกท่านอย่าคิดว่า
อยากตาย
เด็ดขาด
’
อิมามอันนะวะวีย์ บันทึกบทนี้ใน บท
‘
อดทน
’
ซึ่งก็คงไม่ต้องพูดมากว่า ความสัมพันธ์ระหว่างชื่อบทกับฮะดีษที่ยกมานั้น สอดคล้องกันอย่างไร
ฮะดีษไม่จบแค่นั้น
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ( لا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ مِنْ ضُرٍّ أَصَابَهُ , فَإِنْ كَانَ لا بُدَّ فَاعِلا فَلْيَقُلْ : اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي , وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي ) متفق عليه . ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า ‘พวกท่านอย่าหวังความตายเด็ดขาด เนื่องจากความทุกข์ทนลำบากที่ประสบ แต่หากมันถึงจุดที่สุด ๆ แล้วจริง ๆ ก็ให้พูดว่า โอ้ อัลลอฮฺ หากการมีชีวิตอยู่ดีสำหรับฉัน ก็ขอให้ฉันมีชีวิตต่อไป แต่หากการตายดีสำหรับฉัน ก็ขอให้ฉันตายลงเสียเถิด’ บันทึกโดยบุคอรีย์ มุสลิม
เพราะสำหรับผู้ศรัทธา ความตายไม่ใช่การจบทุกอย่างของชีวิต แต่เป็นการเริ่มต้นของชีวิตที่แท้จริง ..ชีวิตแห่งการสอบสวนและการตอบแทน ที่นั่นคือชีวิตนิรันดร์
