ประมงกาซาล่มสลายหลังอิสราเอลคุมเข้มน่านน้ำ ซ้ำเติมวิกฤตความหิวโหย

อุตสาหกรรมการประมงของฉนวนกาซา ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นแหล่งอาหาร รายได้ และโปรตีนราคาถูกที่สำคัญ ได้ถูกทำลายลงอย่างย่อยยับอันเป็นผลมาจากสงครามของอิสราเอลกับกลุ่มฮะมาส ซึ่งซ้ำเติมวิกฤตความมั่นคงทางอาหารในพื้นที่ดินแดนของปาเลสไตน์ให้เลวร้ายลง

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ระบุว่า กิจกรรมการประมงในกาซาขณะนี้เหลืออยู่ไม่ถึง 10 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับระดับก่อนสงคราม เนื่องจากการทำลายเรือ ท่าเรือ และอุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นวงกว้าง ประกอบกับการปิดน่านน้ำเป็นเวลานานภายใต้มาตรการปิดล้อมทางทะเลของอิสราเอล

สหประชาชาติและองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนประเมินว่า กองเรือประมงของกาซาได้รับความเสียหายหรือถูกทำลายไปมากถึง 72 เปอร์เซ็นต์ พร้อมกับความพินาศเกือบทั้งหมดของโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงจุดจอดเรือ สถานที่จัดเก็บ และโรงซ่อมบำรุง เรือที่เหลืออยู่เป็นเพียงเรือบดขนาดเล็กที่ได้รับความเสียหาย ซึ่งสามารถใช้งานได้เพียงไม่กี่เมตรจากชายฝั่งเท่านั้น

แรมซี บารูด นักข่าว นักเขียน และบรรณาธิการของ The Palestine Chronicle กล่าวว่า การทำลายภาคการประมงของกาซาเป็นส่วนหนึ่งของนโยบาย ที่จงใจมุ่งป้องกันไม่ให้ชาวปาเลสไตน์พัฒนาระบบผลิตอาหารที่เป็นอิสระ อิสราเอลดำเนินยุทธศาสตร์มาตั้งแต่ปี 1967 เพื่อสร้างภาวะพึ่งพาให้กับปาเลสไตน์ เริ่มจากการพึ่งพาเศรษฐกิจของอิสราเอล และต่อมาเป็นการพึ่งพาความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม ที่ส่งเข้าสู่กาซาผ่านจุดผ่านแดนที่อิสราเอลควบคุม ทำให้ประชากรตกอยู่ในสภาวะที่เปราะบางต่อการล่มสลายทางเศรษฐกิจอย่างถาวร

ความเปราะบางนี้เป็นประโยชน์ต่ออิสราเอล เนื่องจากช่วยให้รัฐบาลและกองทัพอิสราเอลสามารถใช้การควบคุมเหนือชีวิตของชาวปาเลสไตน์ เป็นเครื่องมือในการกดดันทางการเมืองเพื่อแลกกับการผ่อนปรนบางอย่าง ชาวปาเลสไตน์ถูกขัดขวางไม่ให้พัฒนาอุตสาหกรรมในท้องถิ่นผ่านข้อจำกัดในการนำเข้าและส่งออก ขณะที่พื้นที่เกษตรกรรมส่วนใหญ่ของกาซาถูกยึดครองหรือกลายเป็นเป้าหมายทางการทหาร ในทำนองเดียวกัน ภาคการประมงถูกทำให้เป็นอัมพาตอย่างจงใจผ่านการโจมตีโดยตรงต่อชาวประมง รวมถึงการจับกุม การใช้กระสุนจริง การยึดอุปกรณ์ และการจมเรือหรือทำลายเรือ

เบธ เบคดอล รองผู้อำนวยการใหญ่ของ FAO ระบุในแถลงการณ์ว่า ได้บันทึกการทำลายล้างที่แผ่ขยายไปทั่วบริเวณการประมงชายฝั่งของกาซา ในพื้นที่ประมงของกาซาตอนนี้เต็มไปด้วยซากเรือที่พังพินาศ ตาข่ายที่ขาดวิ่น และโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกทำลาย ซึ่งตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิงกับอุตสาหกรรมที่เคยคึกคัก และหล่อเลี้ยงชาวประมงหลายพันคนมาหลายชั่วอายุคน

ก่อนสงคราม มีชาวประมงที่ลงทะเบียนมากกว่า 4,000 คนทำงานตามแนวชายฝั่งยาว 40 กิโลเมตรของกาซา เลี้ยงดูสมาชิกในครอบครัวหลายหมื่นคน และช่วยสร้างความมั่นคงทางอาหารในท้องถิ่นในดินแดนที่พึ่งพาการนำเข้าอย่างหนัก แต่ปัจจุบัน ส่วนใหญ่ถูกรั้งสิทธิในการทำมาหากินไป เนื่องจากสิทธิ์ในการเข้าถึงทะเลกลายเป็นเรื่องที่ไม่แน่นอน อันตราย หรือถูกสั่งห้ามโดยสิ้นเชิง

เป็นเวลาหลายทศวรรษที่การประมงนอกชายฝั่งกาซาถูกจำกัดอยู่ในเขตทางทะเลที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยปกติจะอยู่ระหว่าง 3 ถึง 12 ไมล์ทะเล และมักจะถูกบีบให้แคบลงหรือปิดโดยสิ้นเชิงในช่วงที่มีการยกระดับความขัดแย้ง

ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023 เมื่อความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและฮะมาสเริ่มต้นขึ้น องค์กรด้านมนุษยธรรมระบุว่ามีการปิดน่านน้ำทางทะเลโดยสมบูรณ์เป็นระยะเวลานาน ซึ่งเท่ากับการสั่งห้ามทำประมงและลิดรอนแหล่งผลิตอาหารในท้องถิ่นเพียงไม่กี่แห่งที่เหลืออยู่ของประชากรในกาซา

บารูดกล่าวว่าการโจมตีภาคการประมงของกาซาไม่ใช่ผลพลอยได้จากสงคราม แต่เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ที่จงใจซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงความขัดแย้ง สำหรับกาซาทะเลคือตัวแทนของเสรีภาพ พรมแดนอื่น ๆ ทั้งหมดของกาซาถูกควบคุมโดยอิสราเอล ไม่ว่าจะโดยทางตรงหรือทางอ้อม การโจมตีภาคการประมงของกาซาจึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ มันคือการตัดขาดชาวปาเลสไตน์ออกจากหนึ่งในพื้นที่ไม่กี่แห่ง ที่ไม่ได้ถูกปิดล้อมโดยสิ้นเชิงด้วยกำแพง จุดตรวจ และการควบคุมทางการทหาร

ที่ผ่านมาอิสราเอลพยายามขัดขวางไม่ให้ชาวปาเลสไตน์เข้าถึงทะเลมาโดยตลอด แม้จะมีความมุ่งมั่นภายใต้ข้อตกลงออสโลที่อนุญาตให้ทำประมงได้ไกลถึง 20 ไมล์ทะเล แต่ข้อกำหนดเหล่านั้นไม่เคยได้รับการปฏิบัติตามจริง

โดยทั่วไปอิสราเอลมักปฏิเสธหรือไม่ยอมรับข้อกล่าวหาที่ว่าจงใจพุ่งเป้าโจมตีชาวประมงของกาซาอย่างผิดกฎหมาย โดยระบุว่าเหตุการณ์ในทะเลเป็นการบังคับใช้เขตรักษาความปลอดภัย หรืออยู่ระหว่างการสอบสวน มากกว่าจะเป็นการโจมตีพลเรือนโดยเจตนา อย่างกลุ่มสิทธิมนุษยชน Human Rights Watch ได้กล่าวว่า กองกำลังป้องกันอิสราเอลมักจะกล่าวว่าเรือเหล่านั้น “ออกนอกเขตประมงที่กำหนด” และกองกำลังได้ยิงหลังจากคำเตือนถูกเพิกเฉย

ตามข้อมูลของ FAO การฟื้นฟูภาคการประมงของกาซาจะเป็นไปไม่ได้เลย หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานในเงื่อนไขการเข้าถึงและความมั่นคง ชาวประมงต้องได้รับอนุญาตให้ใช้เรือและทอดแหได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะได้รับอันตราย FAO พร้อมที่จะเริ่มต้นโครงการใหม่ จัดหาเรือและอุปกรณ์ที่เสียหายมาทดแทน และอัดฉีดเงินทุนฉุกเฉิน ทันทีที่ปัจจัยการผลิตที่สำคัญสำหรับการประมงได้รับอนุญาตให้เข้าสู่ฉนวนกาซา มีการหยุดยิงที่ยั่งยืน

แม้ตั้งแต่การหยุดยิงมีผลบังคับใช้ พร้อมกับการแลกตัวประกันและนักโทษในเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ความรุนแรงในบางจุดยังคงดำเนินต่อไปและความต้องการทางมนุษยธรรมยังคงวิกฤต การล่มสลายของการประมงยิ่งซ้ำเติมวิกฤตอาหารที่เลวร้ายอยู่แล้ว

สำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติ (OCHA) ได้เตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าการทำลายระบบผลิตอาหาร รวมถึงการเกษตร การประมง และตลาด ได้ผลักดันให้กาซาเข้าสู่ภาวะอดอยาก โดยครัวเรือนต้องเผชิญกับการขาดแคลนโปรตีนและแคลอรี่อย่างรุนแรง

เนื่องจากพื้นที่เกษตรกรรมถูกทำลาย ปศุสัตว์ถูกฆ่า และการนำเข้าถูกจำกัดอย่างเข้มงวด ปลาจึงเคยเป็นหนึ่งในอาหารไม่กี่ชนิดที่ยังสามารถหาได้ในท้องถิ่น การที่ปลาเกือบจะหายไปจากระบบได้ทำให้ราคาสูงขึ้นเกินความสามารถของครอบครัวส่วนใหญ่ และเพิ่มการพึ่งพาความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่มีอยู่อย่างจำกัด ซึ่งเท่ากับการใช้ความหิวโหยเป็นอาวุธแทนที่จะปล่อยให้ชาวปาเลสไตน์สามารถเลี้ยงดูตัวเองได้อย่างอิสระ

กลุ่มสิทธิมนุษยชนที่บันทึกการบังคับใช้มาตรการทางทะเล รายงานว่าชาวประมงที่พยายามทำงาน แม้จะอยู่ใกล้ชายฝั่ง ก็ต้องเผชิญกับเสียงปืน การไล่ล่า การกักตัว และการจับกุม ซึ่งส่งผลให้การประมงกลายเป็นกิจกรรมที่เสี่ยงอันตรายต่อชีวิตมากกว่าการเป็นอาชีพเลี้ยงชีพ

ตามข้อมูลของผู้เฝ้าสังเกตการณ์ด้านสิทธิ การทำลายเรือขนาดใหญ่ได้ตัดโอกาสในการออกไปสู่ทะเลลึก บีบให้ชาวประมงเพียงไม่กี่คนที่เหลืออยู่ต้องทำงานในเขตน้ำตื้นที่ไม่ปลอดภัย ด้วยอุปกรณ์ที่เสียหาย เชื้อเพลิงที่มีจำกัด และไม่มีการคุ้มครองใด ๆ

ด้านศูนย์สิทธิมนุษยชนปาเลสไตน์ได้อธิบายว่า การจำกัดภาคการประมงของกาซาเป็นส่วนหนึ่งของการโจมตีระบบการอยู่รอดของพลเรือนในวงกว้าง โดยเตือนว่าการปฏิเสธไม่ให้เข้าถึงทะเลส่งผลกระทบโดยตรงต่อโภชนาการ การจ้างงาน และการพึ่งพาความช่วยเหลือ

การฟื้นฟูภาคการประมงของกาซา ไม่สามารถเกิดขึ้นแยกส่วนจากเศรษฐกิจในภาพรวมได้ มีเพียงมาตรการที่มอบเสรีภาพที่แท้จริงให้กับชาวปาเลสไตน์—เสรีภาพในการเคลื่อนไหว การเข้าถึงที่ดินและทะเล และความสามารถในการนำเข้า ส่งออก และผลิตได้อย่างเป็นอิสระเท่านั้น ที่จะช่วยให้อุตสาหกรรมและเศรษฐกิจของกาซาฟื้นตัวได้ ไม่เช่นนั้นก็จะเป็นเพียงคำพูดที่ว่างเปล่าที่มา : https://www.arabnews.com/node/2633716/middle-east